علی محمدی هوشیار در پنجمین روز فروردین سال 1362 در شهر زنجان به دنیا آمد. بعد از اتمام دوره راهنمایی، در سال 1376 وارد حوزه علمیه امام صادق(ع) زنجان شد. در این ایام از محضر اساتیدی همچون؛ آیت الله خاتمی، آیت الله سید حسین ناصری، استاد علوی، استاد مصطفوی و سایر اساتید بهره برده و در کنار تحصیلات حوزوی، به طور چشمگیری به مطالعه آثار بزرگان و اندیشمندان، در حوزه علوم مختلف دینی همت گمارد که در این میان انس و الفت او با کتابهای شهید آیت الله مطهری بیشتر بود. آشنایی وی با برخی از اساتید، بر حجم علاقه او به ادبیات فارسی و نویسندگی افزود. او در این مقطع همه هم و غمش را به پژوهشی پیرامون آسیب شناسی موسیقی معطوف کرد و اگرچه نوشته‌های او در آن زمان مناسب چاپ نبود؛ ولی چندی بعد با چاپ اولین کتابش، وارد وادی نوشتار و پژوهش علمی شد. پس از ورود به حوزه علمیه قم، در محضر حضرات اساتید؛ آیت الله جعفر سبحانی، آیت الله محسن فقیهی، آیت الله حسینی قزوینی، عندلیب همدانی، شاهرودی، موسوی تهرانی، آیت الله علیدوست و احمدعابدی تلمذ کرد.

وی با تکمیل تحصیلات حوزوی و کسب مدرک سطح چهار فقه و اصول (دکتری)، اکنون به عنوان عضو هیئت علمی گروه جریان‌شناسی در پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهیِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به فعالیت‌های پژوهشی اشتغال دارد. سابقه سه دهه تلاش علمی و پژوهشی در کارنامه او، منجر به تألیف بیش از ۲۰ عنوان کتاب و نگارش ده‌ها مقاله علمی-پژوهشی با محوریت نقد جریان‌های انحرافی، مهدویت و مطالعات کلامی شده است.

در ساحت فعالیت‌های آموزشی و مدیریتی، او سابقه تدریس در مراکز تخصصی حوزوی و دانشگاهی، برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی و مناظرات علمی، و نیز ایفای نقش در میزهای تخصصیِ مقابله با فرق انحرافی در نهادهای فرهنگی را در پیشینه خود دارد. مسیر علمی وی در حال حاضر بر پژوهش‌های روش‌مند میان‌رشته‌ای، توسعه کلام راهبردی و تبیین نظام‌های دانشی در حوزه فرق و ادیان متمرکز است.