توصیف و تحلیل شاخص های سبک معیشتی طلاب (1)
34 بازدید
تاریخ ارائه : 5/5/2013 8:36:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

تحقیق ها و پژوهش های میدانی، مثبت این مطلب است؛ که رزق حلال و رزق طیب، از شاخص های بهداشت روان، در زندگی فردی و اجتماعی افراد می باشد. با این بیان، کسانی که از این فرآیند بهرمند هستند، (یعنی؛ استفاده از رزق حلال و رسیدن به سلامت روانی)، در ردیف مومنین الهی قرار خواهند گرفت.

در میان اقشار جامعه اسلامی، کسانی هستند که آسوده می خوابند و آرام زندگی می کنند، اندیشه ای پاک دارند، دقیق می بینند و به داشته ها شکر کرده و نداشته ها را تعیین کننده و تعمیم دهنده زندگی نمی دانند. توکل را سرلوحه خود کرده و به دنبال رزق حلال و پاک می گردند. دنیا را قلمرو شخصی خود تلقی نکرده و به دنبال حذف کارآمدان و حمایت از دنیا پرستان منفعت طلب نیستند. تنهاترین هدفشان جلب رضای ربوبی بوده و زندگی خود را صرف خوش خدمتی در دربار آن یگانه مصلح جهان، حضرت صاحب العصر و الزمان می کنند. این یعنی سلامت روانی. این یعنی زندگی در لوای پرچم علوی و تلبس به ردای نبوی.

 با این مقدمه کوتاه می توان نتیجه گیری کرد که آن گروه از افراد، که داخل در تعریف سلامت روانی هستند، همان، فاتحان قله معرفت و فائقان امتحانات دشوار الهی هستند. کسانی که در این دنیا، زیستی الهی دارند، در سرای آخرت نیز در زمره صالحین و سالکین قرار خواهند گرفت.

طلاب علوم دینی هم، با استناد به سیر زندگانی شفاف و به دور از تعلقات دنیوی و تجمل خواهی، از زمان غیبت حضرت ولی عصر(عج) تا کنون، در لُجنۀ پاک سیرتان و مومنین قرار داشته اند که در این نوشتار به مقدار مجال، به توصیف و تحلیل شاخص های سبک معیشتی طلاب علوم دینی از دیدگاه ائمه هُدی علیهم السلام خواهیم پرداخت.

·        «ما لَهُ عَنِ الحَرامِ»: {درمیان اموالشان مال حرام نیست}

توجه به اهمیت و ارزش رزق حلال در دین مبین اسلام، یکی از بارزترین مسائل و اصول اخلاقی می باشد که توصیه به این امر مهم، در میان اساتید اخلاق حوزه، از باب فذَکِّر فإنّ الذکری تنفعُ المؤمنین، از جایگاه والایی برخوردار بوده است. چرا که ساختمان وجودی یک مُبلغ دینی، محصول ارزاق مادی و معنوی او می باشد. همان دو عامل حرکتی و در هم تنیده که درصورت عدم تعادل و عدم سلامت هرکدام، دیگری به معرض خطر نزدیک خواهد شد. آگاهی از نجس بودن و رجس شیطانی مال حرام، حتی توهُّم استفاده و بهرمندی از آن را در خیال عالمان دینی وحشتناک کرده و هیچگاه پا از حریم غرائز و شهوات طبیعی و محدود، بیرون نمی گذارند. این بیان گویای اعتنای جدی به مسئله عفت شکم، در آداب اولیه طلاب علوم دینی است که اگر باشد می خورند و اگر نباشد، خدای رزّاق را شاکر خواهند بود. همانطور که پیامبر رحمت فرمودند: اللهم ارزق محمدا و آل محمد و مَن أحب محمدا و آل محمد العفاف و الکفاف.{پروردگارا محمد و آل محمد و دوستان محمد و آل محمد را عفت شکم و شهوت و اقتصاد در اموال را پاسخ گوی نیازشان کن}. الکافی/ 2/140/ ح3

·        لا یسئل الناسَ شیئاً: {از کسی چیزی نمی خواهند و به آنچه دارند قانع هستند}

انسانهای قانع، از بروز خطرات بسیاری در امان بوده و به بسیاری از حقایق عالم متصل می باشند. در حقیقت، مالک همه چیز هستند، به همین خاطر برای به دست آوردن زیاده ها، حرص نمی زنند. وقتی محصول قناعت این واقعیت آرامش ساز باشد، چرا فرد قانع نباید از همه مردم راحت تر زندگی کند؟! اینگونه افراد؛ عابدترین، شاکرترین و مومن ترین انسان های روی زمین هستند. زیرا رسول رحمت فرمودند: از شبهه بپرهیز تا عابدترین خلق باشی و به آنچه داری قناعت کن تا شاکرترین مردم به حساب بیایی و برخلق همان پسند که برخود می پسندی تا از همه مومن تر باشی. ارشاد القلوب/ 1/118

عالمان دین، یکی از بارزترین الگو های باب قناعت و خود کفایی هستند که با این نحو زندگانی، خود را به سایه رحمت حق نزدیک کرده و از خوان نعمتش بهره می برند.

روزی که شیخ عبدالکریم حائری از نجف اشرف به شهر مقدس قم حجرت کرد، تمامی مردم ایران، با لحاظ جایگاه علمی و عملی ایشان، او را به عنوان مرجع دینی خود پذیرفتند. این مسئله منجر به این شد که وجوهات شرعیه به سمت دفتر وی سرازیر شده و سایر دفاتر علما به تعبیری نادرست، از رونق بیافتند. با توجه به اینکه خود مرجع نیز با برداشتن مقدار اندکی از این وجوهات، امرار معاش می کند، زندگی سایر مراجع با مشکلات مالی مواجه شد. جناب آیت الله شیخ عبدالکریم به این مسئله پی برد وعلاوه بر تأسف، افرادی را به نزد علما فرستاد که در صورت نیاز، مساعدت مالی شوند. به نزد یکی از عالمان صاحب منسب رفتند و گفتند: آقای شیخ عبدالکریم سلام رساندند و گفتند که اگر مشکل مالی باشد بفرمایید و مضایقه نشود. این عالم خود ساخته نگاهی عجیب به همراه لبخندی ملیح به این فرد کرده و پاسخ داد: سلام بنده را به شیخ عبدالکریم برسانید و بفرمایید که ممنون، تا زمانی که خود کریم هست، نیازی به عبدالکریم نیست!

توکل و تفویض امورات دنیوی، همان چیزی است که در زندگی پر از قناعت و کم خواهی علمای دین تبلور می نماید.

ومن الله التوفیق